‘इन अ पार्किङ लट’ – फोनमा म्यासेज आउनासाथ होटेल ओहायोको लबीबाट निस्किएर म पार्किङ लटतर्फ लाग्छु। मुराकामी र उनको सस्पेन्स! उनले यो भने कि आफू पार्किङ लटमा छु, तर यो भनेनन्, आखिर कुन वा कस्तो कारमा उनी छन्। उनका कथाहरूमा जस्तै यसपटक पनि रहस्य सुल्झाउने जिम्मा उनले पाठकलाई नै दिए।

काला, सेता कारहरूबीच एउटा रातो कारले मलाई परैबाट तान्यो। म दायाँबायाँ नसोची त्यसैतर्फ अघि बढेँ। त्यो रातो साब ९०० भित्र वास्तवमै मुराकामी थिए, हारुकी मुराकामी!

पछाडिको ढोका खोलेर म कारभित्र पसेँ। मैले रियर भ्यु मिररमा देखिएका उनलाई हेरेर भनेँ- ‘गुड इभिनिङ, डियर राइटर!’ मिररबाटै उनले मतिर हेरे। उनको आँखा हाँसेझैँ देखियो। उनले गाडी घुमाउँदै सोधे- ‘अनि, खै त किट्टेन?’ उनको प्रश्न सुनेर मलाई हाँसो लाग्यो, तर त्यसलाई ठूलो हुन नदिएरै भनेँ- ‘एयरपोर्टमा रोकिदियो नि’।

उहिले एकपटक बीबीसीसँगको अन्तर्वार्तामा मुराकामीले भनेको सम्झिन्छु, उनी किताबी दुनियाँमा छिर्नुअघि एउटा ज्याज बार चलाउँथे। साँच्चै, त्यो पनि त टोकियोमै थियो। कतै हामी त्यतै त गइरहेका छैनौँ?

ऐनाभित्रबाट उनले फेरि एकपटक मतिर हेरे। उनको अनुहारमा एउटा प्रश्न थियो- ‘ए, हो र?’ खैर, उनले शब्दमा सोधेनन्। अब भने मैले आफ्नो हाँसो रोक्न सकिनँ। गाडीले सडकमा निस्किएर एउटा रफ्तार समाइसकेको थियो। ऐनामा फेरि मुराकामीका आँखाले मलाई हेरिरहेको थियो। मानौँ सोधिरहेको थियो- ‘इज दिस अ प्र्यांक?’

१२ जनवरी, दिउँसो ठीक १२ बजेर ३४ मिनेट जाँदा मैले उनलाई मेल गरेकी थिएँ- ‘ह्याप्पी बर्थडे, डियर राइटर। आई वान्ट टु गिफ्ट यु सम किट्टेन्स फ्रम नेपाल।’ त्यसपछि, इ: म यहाँ छु। टोकियोको नेरिदामा। नेरिदा! साँच्चै यस ठाउँको नाम मैले उनको किलिङ कमेन्डेटरमा पढेकी थिएँ। त्यसको मुख्य पात्र एक रात अचानकै घरबाट निस्किएर यही सडकमा भौँतारिएको थियो। म भन्छु- ‘युजुको लोग्ने यही सडकमा भौँतारिएको थियो, होइन?’ उनी भन्छन्- ‘एकदम ठीक। तर, हामी ऊ गएतिर जाँदै छैनौँ। ऊ यो सहरबाट जतिसक्दो पर भाग्दै थियो। हामी भने सहरको मुटुतिर जाँदै छौँ।’

गाडीभित्र अघिदेखि मन्द आवाजमा कुनै ज्याज म्युजिक बजिरहेको छ। यति मन्द कि त्यसलाई सुन्न खोज्दा झन्डै झन्डै मान्छे ध्यानभित्र छिर्छ। र, बोल्न थाल्यो भने यस्तो लाग्दैन कि पृष्ठभूमिमा केही बजिरहेको पनि छ।

क्षणभरको मौनतामा म यति कुरा ठम्याउँछु र सोध्छु- ‘उसले सहरबाट भाग्दै गर्दा एमजेक्यूको पिरामिड बजाएको थियो। त्यसपछि मैले पनि त्यो किताब पिरामिड बजाएरै पढी सिध्याएकी थिएँ।’ सोध्छन्- ‘त्यसो भए तिमी रोमान्टिक रिडर?’ म जवाफ दिन्नँ, बरु अर्को सम्भावना थपिदिन्छु- ‘अथवा प्रयोगवादी?’ फिस्स हाँस्छन् र भन्छन्- ‘निश्चितै रहस्यप्रेमी!’ म प्रश्नमै सही थापिदिन्छु- ‘अथवा मुराकामियन?’ दोहोरो हाँसोको लहरले पृष्ठभूमिको ज्याजलाई अझै ओझेल पारिदिन्छ।

म एक्कासि सम्झिन्छु- म यतिबेला जापानमा छु। अनि झ्यालमा टाँसिन जान्छु र टोकियो सहर नियाल्न थाल्छु। घाम भर्खर भर्खर डुबेको छ। सहरलाई अँध्यारोले छोपिसकेको छैन। सहरको मिनिमल हुँदाहुँदै एस्थेटिक हुलियाले मलाई एक किसिमले रोमाञ्चित बनाउँछ। सहरको दर्शक बनेर मौन बसिरहँदा पृष्ठभूमिमा बजिरहेको ज्याजले फेरि एकपटक मेरो ध्यान तान्छ।

उहिले एकपटक बीबीसीसँगको अन्तर्वार्तामा मुराकामीले भनेको सम्झिन्छु, उनी किताबी दुनियाँमा छिर्नुअघि एउटा ज्याज बार चलाउँथे। साँच्चै, त्यो पनि त टोकियोमै थियो। कतै हामी त्यतै त गइरहेका छैनौँ? म सोध्छु, ‘हामी कता जाँदै छौँ?’ भन्छन्- ‘कुनै क्याफे!’ यतिले मेरो जिज्ञासा शान्त हुँदैन। फेरि सोध्छु, ‘कुन क्याफे?’

भन्छन्, ‘कुनै एउटा!’ म बुझ्छु। म मुराकामीसँग छु। मैले धैर्य गर्नुपर्छ। म भन्छु, ‘यो साँझलाई तपाईंले एउटा क्यारेक्टर मात्रै दिनुभएको छ, प्लट सोच्नुभएको छैन। तपाईंलाई यत्ति थाहा छ– हामी टोकियोको मुटुभित्रको कुनै एउटा क्याफेमा गएर कफी पिउँछौँ। बाँकी यात्रा क्यारेक्टरले अघि बढाउँछ! किनभने, तपाईंलाई कफीसँगसँगै चकित खान पनि उत्तिकै मज्जा लाग्छ।’

ऐनाभित्र उनको एक जोडी आँखा फेरि हाँस्छ। सोध्छन्, ‘आर यु अ फ्यान अर अ स्टकर?’ भन्छु (कि सोध्छु?), ‘मे बी अ फ्यान हु स्टक्स?’ हाँसोको अर्को एउटा लहर … केहीछिनको मौनता अनि, कुराकानीको अर्को एउटा पत्र।

भन्छु, ‘तपाईंले ज्याज बार त छोड्नुभयो, तर ज्याज म्युजिकलाई छोड्न सक्नुभएन।’ भन्छन्, ‘अथवा त्यसले मलाई छोडेन।’ हाँसो, ठहराव, कुराकानी। भन्छु, ‘तपाईंका प्राय: किताबहरूमा ज्याज म्युजिक बज्छ। या त पृष्ठभूमिमा या त शीर्षभूमिमा। कहिले न्यारेटरले बजाउँछ त कहिले क्यारेक्टरले।’

ऐनामा फेरि मुराकामीको आँखा हाँस्छ। यसपटक उनको टाउको पनि हल्लिन्छ। तर, यो हल्लाइलाई मैले ठ्याक्कै बुझ्न सकिनँ। मेरो कुराप्रतिको उनको यो चित्त बुझाइको संकेत हो या त फेरि उनी ज्याजसँग भाइब गरिरहेका हुन्! खैर, कुरा जे भए पनि त्यसबाट माहोलमा एउटा सकारात्मक ऊर्जाको सञ्चार भइरहेको थियो।

लेखक हारुकी मुराकामी

मेरो कुरा सकिएकै थिएन। म फेरि थाल्छु, ‘अरू त अरू, जहाँ ज्याज बज्दैन, त्यहाँ पनि ज्याज नै बज्छ तपाईंका कथाहरूमा। तपाईंको समग्र लेखाइ नै ज्याजी छ!’ अचानक, गाडी रोकिन्छ। राम्रै ब्रेक लाग्छ। मानौँ, चल्दाचल्दैको घडीमा ब्याट्री सकियो र त्यसका काँटाहरू टक्क अडिए। मुराकामी फेरि पनि पछाडि नफर्किएरै हेर्छन्, ऐनाबाटै। भन्छन्, ‘अब हामीले बस्नुपर्छ।’ त्यसपछि थोरै निहुरेजसरी झ्यालबाट बाहिर हेर्छन् र ठीक सामुन्नेको क्याफेतिर इसारा गर्दै बोल्छन्, ‘मलाई लाग्छ, हामीलाई कितासान्दोले पर्खिरहेको थियो।’

क्याफेभित्र छिरेपछि बल्ल पहिलोपटक मुराकामी र म आमनेसामने हुन्छौँ। हामीसँगसँगै एउटा फुर्तिलो र हँसिलो वेटर पनि पछिपछि आउँछ। टेबलको वल्लो-पल्लोछेउको कुर्सीमा आ-आफूलाई बसालिसकेपछि उनी सोध्छन्, ‘ह्वाट एल्स द्यान कफी?’ बर्थडेको धङधङीले एक हप्तासम्म उनलाई त छोडिसकेको थियो होला। तर, मलाई त बल्ल समात्दै थियो। म आफ्नो अन द स्पट-क्विक डिसिजन सुनाउँछु, ‘चिज केक!’ वेटर र राइटरबिच छोटो कुराकानी चलुन्जेल म क्याफेको एम्बियन्समा आफ्ना आँखा डुलाई भ्याउँछु। वेटर अर्डर बोकेर जान्छ।

अनि ज्याजको सबैभन्दा हिप्नोटिक गुण- इम्प्रोभाइजेसन! मलाई लाग्छ, बार्न बर्निङमा त्यो धनी केटोको कन्फेसनसँगै त्यस कथामा पात्रहरू घटना तथा संवादलाई इम्प्रोभाइज गर्न थाल्छन्।

उनी सोध्छन्, ‘टोक्योमा निद्रा कस्तो पर्‍यो त?’ भन्छु, ‘लगातार सत्रौँ रात भयो हिजोसम्म, म ननिदाएको!’ उनी पहिला त झस्किन्छन्, फेरि तुरुन्तै हाँस्छन्। हाँसोको लहरमाथि लगाम दिँदै उनी भन्छन्, ‘द्याट इज फ्रम ‘स्लिप’!’ उनको हाँसो थामिइसकेको छैन। म भने अझै गम्भीर देखिन खोज्दै बोल्छु, ‘एस राइटर! आई ह्याभ समथिङ लाइक इन्सोम्निया!’

भर्खर काबुमा लिएको हाँसोको पराकम्पन बोकेरै उनी सोध्छन्, ‘तिम्रो मस्ट फेभरेट चाहिँ कुन हो?’ भन्छु, ‘पढेजति सबै उत्तिकै मन परेका छन्।’ उनी मक्ख देखिन्छन् यद्यपि, ‘साँच्चै हो र?’ भन्ने भाव पनि म उनका आँखामा पढ्न सक्छु। एउटा मस्ट फेभरेट त जसको पनि हुनुपर्ने हो। मेरो पनि छ। तर, मलाई लाग्छ, त्यो त अरूसँग भन्ने हो। ठ्याक्कै राइटरसँगै होइन। मुराकामीजत्तिको राइटरसँग त झन् हुँदै होइन।

टेबलमा दुइटा अमेरिकानो र एउटा चिज केक आउँछ। उनी आफ्नो भागको अमेरिकानो तान्छन्। म अमेरिकानो तान्नुअगावै चिज केकमा चम्चा गाड्छु। उनी एकथोक खाँदै छन्, म दुईथोक! भ्रम नै सही, तर म आफूलाई मुराकामीभन्दा विशेष महसुस गरेर मनमनै खुसी हुन्छु।

उनी सोध्छन्, ‘ज्याजी राइटिङ भन्नाले?’ भन्छु, ‘यस्तै!’ सोध्छन्, ‘कस्तो यस्तै?’ भन्छु, ‘ज्याज म्युजिकजस्तै।’ क्याफेभित्र कतै ज्याज बजिरहेको छैन। यो भेउ पाएका उनी मानौँ सप्रसंग व्याख्या रुचाउँछन्, ‘यु नो वान थिङ? द लंगर इज द बेटर!’ म सप्रसंग व्याख्या थाल्छु, ‘ज्याजी राइटिङको कुरा मैले गाडीभित्र हुँदै गरेथेँ। तर, गाडीबाट ओर्लिएर, क्याफेभित्र पसेर, बसेर, अर्डर दिएर, अन्य कति कुरा गरिसकेर पनि कफीको चुस्की लिन थालिसकेपछि, तपाईं बल्ल सोध्दै हुनुहुन्छ- ज्याजी राइटिङ भन्नाले? तपाईं आफ्ना कथाहरूमा पनि यस्तै गर्नुहुन्छ। ज्याज म्युजिकका नोट्सहरूबीच पाइने पज र स्पेसजस्तै, तपाईंका कथाका घटना र पात्रहरूबीचको संवादमा पनि त्यस्तै पज र स्पेस भेटिन्छ।’

म बोल्दाबोल्दै मानौँ आफ्नै गफमा रमाइदिन्छु र थपिदिन्छु, ‘जस्तो कि एउटा च्याप्टरभरि युजुको लोग्ने र मासाहीको गफ मात्रै गरेर बिताउँछन्। हरेक लाइनैपिच्छे डायलग, फेरि डायलग, फेरि डायलग, फेरि फेरि डायलग! र अर्को च्याप्टर डायलगशून्य। मानौँ, त्यो स्पेस हो। ज्याजमा कुनै इन्स्ट्रुमेन्ट झिकेर स्पेस क्रिएट गरेजस्तै तपाईं आफ्नो उपन्यासको बीचबीचमा संवाद झिकेर त्यस्तै स्पेस क्रिएट गर्नुहुन्छ। जहाँ, पात्र अनि पाठकहरू सास फेर्छन्, मौन मनाउँछन्।

अनि ज्याजको सबैभन्दा हिप्नोटिक गुण- इम्प्रोभाइजेसन! मलाई लाग्छ, बार्न बर्निङमा त्यो धनी केटोको कन्फेसनसँगै त्यस कथामा पात्रहरू घटना तथा संवादलाई इम्प्रोभाइज गर्न थाल्छन्।

बारभित्र छिरेर हामी माथि उक्लिन लाग्दै थियौँ। एउटी वेट्रेस आएर मीठो आवाजमा हामीलाई रोक्छे, ‘सरी सर, सरी म्याम। अप्स्टेयर्स इज रिजर्भ्ड!’

अनि मिस्टिरिअस इन्डिङले ‘सेन्स अफ फ्रिडम’ को त्यस्तै मज्जा दिन्छ जस्तो ज्याजले दिन्छ। मानौँ, ज्याज म्युजिक नभएर एउटा राइटर हुन्थ्यो भने त्यसले पनि ठ्याक्कै त्यस्तै रहस्यमयी कथाहरू लेख्ने थियो र भन्ने थियो- कन्क्लुड इट एज यु विस!

उनी घडी हेर्छन्। म झ्यालबाहिर हेर्छु। अँध्यारोले छोपेको सहरको सानो टुक्रामा बत्ती बोकेर गाडीहरू सडकमाथि बत्तिइरहेका थिए। म मनतातो भइसकेको बाँकी कफी पानीजसरी पिउँछु। मेरो पियाइ देखेर हो या कुनै हतारोले, उनी सोध्छन्, ‘के त अब यो क्याफेलाई पनि स्पेस दिने?’

हामी त्यहाँबाट निस्किन्छौँ। यसपटक गाडीको अगाडिपट्टि नै बस्छु म। अघिपछि, आमनेसामने र अगलबगल! म झ्यालबाट बाहिर बत्तीहरूको उज्यालोमा टोकियो सहरको मुटुलाई नियाल्दै हाम्रो भेटको नक्सा दिमागभित्र कोर्ने प्रयास गर्छु।

यसपटक साँच्चै हामीबीच संवाद हुँदैन। के गफ सकियो? तब म याद गर्छु, यतिबेला ज्याज अलि ठूलै भोल्युममा बजिरहेको छ र जानीनजानी म त्यसको मजा लिइरहेकी रहिछु। त्यो जेब्राक्रसिङ त थिएन, तर अचानक एउटा बिरालोले बाटो काट्छ, हाम्रो गाडी घ्याच्च रोकिन्छ।

बिरालो रोडपारि गएको दुवै जना हेरिरहन्छौँ। रोडपारि देखिन्छ- पिटर जे बार। म त्यसतर्फ इसारा गर्दै सोध्छु, ‘के कुनै समय तपाईंको बार यही त थिएन?’ मुराकामी बोल्दैनन्। अलि अगाडि जेब्राक्रसिङसम्म पुगेर गाडीलाई रोडपारि पुर्‍याउँछन् र फर्किएर उही बारको पार्किङ लटभित्र गाडी छिराउँछन्। हामी त ओहायो होटेल हिँडेका थियौँ। सिन्जुकुमा रोकिएर बार छिर्नु पनि त एउटा इम्प्रोभाइजेसन नै भयो।

मलाई लाग्छ, ज्याज उनको आदत होइन, स्वभावमै रहेछ। पार्किङ लटमा त्यही बिरालो हुनुपर्छ, एउटा मान्छेसँग खेलिरहेको थियो। यसरी कि मानौँ, बिरालो ऊसँग बोलिरहेको थियो। बारभित्र छिरेर हामी माथि उक्लिन लाग्दै थियौँ। एउटी वेट्रेस आएर मीठो आवाजमा हामीलाई रोक्छे, ‘सरी सर, सरी म्याम। अप्स्टेयर्स इज रिजर्भ्ड!’

हामी काउन्टरछेवैको वालमाउन्टेड टेबलमुनि खाली पडिरहेका अग्ला बार टुलहरूमा बस्छौँ। उनी सोध्छन्, ‘के लिने?’ हौसिँदै भन्छु, ‘अफ्कोर्स, जन्नी वाकर!’ जन्नी वाकर आउन बाँकी छँदै अघिकै वेट्रेस हामीतिर आउँछे र एकदमै सानो आवाजमा भन्छे (मानौँ, सास मात्रैले), ‘थ्यांक्यु फर स्टिल चुजिङ अस। खासमा माथिको सिंगो हल एउटा केटोले बुक गरेको छ। ऊ धेरै निराश देखिन्छ। यो प्लेलिस्ट पनि उसकै रिकमेन्डेसन हो।’ त्यति भनेर ऊ प्रतिक्रिया नपर्खिएरै त्यहाँबाट जान्छे।

उनी भन्छन्, ‘सी इज युमिको।’ पृष्ठभूमिमा माइल्स डेभिजको ‘ब्लु इन ग्रिन’ बजिरहेको छ। म मनमनै बोल्छु, ‘त्यसो भए माथि नीलो बत्तीमा एक्लै बसेर निराश हुने चाहिँ तोरु वान्ताबे?’ जन्नी वाकर टेबलमा आइपुग्छ। हामीले गिलास उचालेर र ठोक्काउँछौँ। सोध्छन्, ‘फर?’

मैले भनेँ, ‘फर ज्याज एन्ड द्याट ज्याजी क्याट!’ एक चुस्की लिनासाथै मानौँ मेरो सुस्ताएको धारावाहिक इन्जिन फेरि चल्न थाल्यो। भन्छु, ‘वास्तवमा बिरालाहरू पनि ज्याजी प्राणी लाग्छन् मलाई।’ अबसम्म उनलाई मेरो गफ गर्ने शैली थाहा भइसकेको हुनुपर्छ। प्रश्न नसोधेरै उनी जवाफ पर्खिन्छन् र म त्यही नसोधिएको प्रश्नको जवाफ दिन्छु (अथवा गफ?), ‘निर्दोष बच्चाजसरी प्लेफुल भएर खेल्दाखेल्दै अचानक आत्मा चियाउने गरी हेरिदिन्छन्। यिनको जस्तो फ्लेक्जिबिलिटी, अनप्रेडिक्टेबिलिटी अरू कुनै प्राणीसँग होला र?’ उनी हाँस्छन् मात्र।

त्यसै त मुराकामीले पनि लेखेनन् होला, ज्याज बार चलाउँदा चलाउँदै ‘हियर द विन्ड सिङ!’

पृष्ठभूमिमा पनि हाँसोको लहर छुट्छ। म ठ्याक्कै बुझ्दिनँ, ह्विस्की उनलाई लाग्यो कि मलाई? म आफैँमाथि शंका गर्छु, कतै मैले जे बोलेँ अलि हावा नै पो बोलेँ कि? सबै जना मेरै कुरामा पो हाँसे कि? अलि चर्कै आवाजमा पो बोलेँ कि? म पछाडि फर्कने बहाना खोज्दै बारको एम्बियन्सको तारिफ गर्छु। जुन तारिफयोग्य पनि थियो।

खैर, पछाडि ढोकाबाट छिर्दै गरेको मानिसले मेरो ध्यान तान्छ। अग्लो! लामो ओभरकोट र ठूलो ह्याट लगाएको। बुटसँगै एउटा बलियो लौरोको ट्याकट्याक आवाज ऊसँगसँगै भित्र छिर्दै गरेको। यो मानिस को हो भन्ने जिज्ञासाले म आफूलाई अधैर्य पाउँछु। कतै मुराकामीलाई थाहा छ कि?

म उनलाई सोध्न टेबलतर्फ फर्किन्छु। लौ! उनी कहाँ गएछन्? म बारभरि वर्की-फर्कीकन उनलाई खोज्छु। तर, कतै देख्दिनँ। म त्यो अग्लो बार टुलबाट ओर्लिन खोज्छु। खुट्टामुनि कपासजस्तो केही मुलायम कुराको अनुभव हुन्छ, तर केही सोच्न नभ्याउँदै एउटा बिरालोको चित्कारले मेरो सातो लिन्छ।

यतिबेलासम्म त्यो ठूलो ह्याट लगाएको अग्लो मानिस भित्र आइसकेको छ। उसले पछाडि फर्केर आवाज आएतिर हेर्छ। ऊसँग आँखा जुध्नासाथ कुर्सीमुनिबाट निस्किएर बिरालो तुफानी रफ्तारमा बारबाट बाहिरतिर भाग्छ। त्यो अग्लो मानिस पनि बारबाट बाहिरिन्छ। हुन सक्छ, त्यो बिरालो उसकै पो थियो कि?

तर, मुराकामी पो कहाँ गए? म पर्खिन्छु। निकैबेर पर्खिसक्दा पनि उनी आउँदैनन्। म अब बारबाट निस्किएर बिस्तारै पार्किङ लटतिर जान्छु। त्यहाँ साब ९०० त के, रातो रङको कुनै पनि गाडी हुँदैन। धन्न, गाडीको सिटमै छोडेकी रहिछु बिस्कुट। किट्टेन नामको बिस्कुट देखेर मुराकामी भोलि झन्डै झन्डै बेहोस हुँदा होलान्!

ओहो! कस्तो बतास चलेको? को जानोस्, यो घरी रोकिने त घरी मान्छे नै सोहोरुँला जस्तो गर्ने हुरीबतासले पनि आफ्नो भाषामा ज्याज नै पो गाइरहेको हो कि? त्यसै त मुराकामीले पनि लेखेनन् होला, ज्याज बार चलाउँदा चलाउँदै ‘हियर द विन्ड सिङ!’ तर, उनी एकाएक कहाँ गायब भए? तपाईंले देख्नुभयो र? उनका उपन्यासका ज्याजी नामहरूबारे पनि कुरा गर्न बाँकी नै थियो!