काठमाडौं । परराष्ट्रमन्त्री शिशिर खनाल र भारतीय विदेशमन्त्री एस. जयशंकरबीच शनिबार नयाँ दिल्लीमा द्विपक्षीय वार्ता भएको छ । खनाल एस. जयशंकरको निमन्त्रणामा यति बेला भारतको औपचारिक भ्रमणमा छन् ।
दुई मन्त्रीले नेपाल–भारत द्विपक्षीय सम्बन्धको सबै आयाममा व्यापक छलफल गरेका नयाँ दिल्लीस्थित नेपाली दूतावासले जनाएको छ ।
दूतावासका अनुसार, छलफलमा व्यापार र आर्थिक सहयोग, सीमापार सम्पर्क, ऊर्जा साझेदारी, जलस्रोत व्यवस्थापन र खेलकुदमार्फत जनता–जनता सम्बन्धको प्रवर्द्धनजस्ता विषय समेटिएको थियो ।
दुवै पक्षले दुई छिमेकी देशबीचको दिगो साझेदारीलाई सुदृढ पार्ने प्रतिबद्धतालाई पुनः दोहोर्याएका थिए ।
दुई मन्त्रीले बहुपक्षीय मञ्चहरूमा हुने सहयोगसहित पारस्परिक चासोका क्षेत्रीय र अन्तर्राष्ट्रिय मुद्दामा पनि छलफल गरे ।
“दुई पक्ष विकास साझेदारी, वृद्धि गरिएको सम्पर्क र पारस्परिक लाभका प्राथमिकताका क्षेत्रहरूमा बलियो साझेदारीमार्फत द्विपक्षीय सम्बन्धलाई अझ गहिरो र फराकिलो बनाउन सहमत भए,” दूतावासले जारी गरेको विज्ञप्तिमा उल्लेख छ ।
तीन संयुक्त घोषणा
१.सीमापार डिजिटल भुक्तानी प्रणाली सञ्चालनमा दुवै देशले नेपाल र भारतबीच व्यक्ति–व्यक्तिबीच हुने सीमापार डिजिटल भुक्तानी प्रणाली सञ्चालनमा ल्याउने घोषणा गरेका छन्।
यो व्यवस्था सन् २०२३ जुनमा नेपाल क्लियरिङ हाउस लिमिटेड र भारतको नेसनल पेमेन्ट्स कर्पोरेशन अफ इन्डिया बीच भएको समझदारीपत्र अन्तर्गत कार्यान्वयनमा आएको हो।
यसले भविष्यमा नेपाल र भारतबीच डिजिटल कारोबारलाई थप सहज, छिटो र औपचारिक बनाउने अपेक्षा गरिएको छ ।
२.भूकम्पपछिका ८४ पुनर्निर्माण परियोजना हस्तान्तरण भारत सरकारको विकास सहयोगमा नेपालमा निर्माण गरिएका ७२ वटा स्वास्थ्य क्षेत्रका तथा १२ वटा सांस्कृतिक क्षेत्रका गरी कुल ८४ पुनर्निर्माण परियोजना नेपाललाई हस्तान्तरण गर्ने घोषणा गरिएको छ।
यी परियोजनाहरू भूकम्पपछिको पुनर्निर्माण कार्यक्रम अन्तर्गत निर्माण गरिएका हुन् । परियोजना हस्तान्तरणसँगै स्वास्थ्य सेवा तथा सांस्कृतिक सम्पदाको पुनःस्थापनामा भारतको सहयोगले औपचारिक पूर्णता पाउने भएको छ।
३. एआई र भाषा रुपान्तरण प्रविधिमा सहकार्यको सहमति भएको छ ।
काठमाडौं विश्वविद्यालय स्कूल अफ इन्जिनियरिङ अन्तर्गतको ‘सेन्टर फर डिजिटल पब्लिक इन्फ्रास्ट्रक्चर एण्ड आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स’ र भारतको ‘डिजिटल इन्डिया भाषिणी डिभिजन’ बीच समझदारीपत्र आदानप्रदान गरिएको छ।
यो सहकार्य ‘भ्वाइस फर्स्ट’ भन्ने भाषा अनुवाद गर्ने प्लेटफर्म निर्माणका लागि राष्ट्रिय डिजिटल पूर्वाधार विकास गर्ने उद्देश्यले गरिएको हो । यसले नेपाली भाषासहित विभिन्न भाषामा एआईमा आधारित अनुवाद प्रणाली विकासमा सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।
शुक्रबार भारत भएका परराष्ट्रमन्त्री खनाल आइतबार काठमाडौं फर्किने कार्यक्रम रहेको राजदूतावासले जनाएको छ ।
